Kosova në Ankth: Haga Shpall Verdiktin Historik Ndaj Ish-Krerëve të UÇK-së

Hapësira shqiptare po përjeton një nga momentet më të ethshme të historisë së saj moderne. Të mërkurën, më 16 shtator 2026, në orën 10:00, Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë do të shpallin aktgjykimin e shkallës së parëndaj katër ish-udhëheqësve kryesorë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK): Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit. 

Ky vendim vjen pas një procesi të gjatë gjyqësor që zgjati më shumë se tre vjet, me 234 ditë seanca dhe dëgjimin e 134 dëshmitarëve, duke u shndërruar në gjyqin më të rëndësishëm për krimet e luftës në Ballkan që nga rënia e Sllobodan Millosheviqit. 

Akuzat e Rënda dhe Pretendimet e Prokurorisë

Katër ish-krerët e celulës drejtuese të UÇK-së akuzohen për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Akuza qendrore e Zyrës së Prokurorit të Specializuar bazohet mbi teorinë e “Ndërmarrjes së Përbashkët Kriminale” (NPK). Sipas prokurorisë, të akuzuarit mbanin përgjegjësi komanduese për një sërë krimesh – përfshirë persekutimin, burgosjen e paligjshme, torturën dhe rreth 100 vrasje – që synonin të eliminonin apo heshtnin kritikët dhe kundërshtarët politikë të UÇK-së. Për këto arsye, prokuroria ka kërkuar një dënim maksimal prej 45 vitesh burg për secilin prej tyre. 

Strategjia e Mbrojtjes: “UÇK-ja ishte ushtri guerile, jo e strukturuar”

Në krahun tjetër, ekipet e mbrojtjes të përbëra nga avokatë ndërkombëtarë të nivelit të lartë kanë kërkuar pafajësi të plotë. Argumenti kryesor i mbrojtjes ka rrëzuar nocionin e një strukture vertikale dhe të kontrolluar komanduese gjatë viteve 1998–1999. Sipas tyre, UÇK-ja funksiononte si një forcë guerile rajonale dhe e fragmentuar, pa kapacitete logjistike e shtetërore për të orkestruar krime sistematike nga lart-poshtë. Ish-Presidenti Hashim Thaçi, i cili dha dorëheqjen në nëntor 2020 për t’u dorëzuar vullnetarisht në Hagë, ka deklaruar vazhdimisht se “drejtësia nuk mund të nderohet duke ndjekur penalisht të pafajshmit”. 

Reagimet në Kosovë: Mbështetje në Sheshe dhe Shkolla

Pritja e vendimit e ka gjetur Kosovën të mbuluar me pankarta dhe slogane ku shkruhet “Në emër të popullit” dhe “Heronjtë e Luftës dhe të Paqes”. 

• Prishtina në shesh: Qytetarët po mblidhen masivisht në qendër të kryeqytetit për të ndjekur transmetimin (i cili për arsye sigurie do të jetë me 10 minuta vonesë nga salla e gjyqit). 
• Ora e parë e mësimit: Komuna e Prishtinës ka marrë vendim që ora e parë e mësimit në shkolla t’i kushtohet historisë dhe vlerave të luftës së UÇK-së.
• Mesazhi i veteranëve: Shoqatat e dala nga lufta dhe analistët lokalë kanë bërë thirrje për qetësi, duke theksuar se çfarëdo që të jetë vendimi, ai nuk do të jetë gjykim ndaj vetë luftës çlirimtare, por ndaj individëve. 

Çfarë pritet nesër?

Gjykata do të lexojë verdiktin për secilin nga të akuzuarit sipas radhës: i pari do të jetë Hashim Thaçi, i ndjekur nga Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe në fund Jakup Krasniqi. Për shkak të volumit të madh të lëndës dhe kompleksitetit të rastit, seanca pritet të zgjasë mbi një orë e gjysmë. 

Ky vendim megjithatë nuk shënon fundin e plotë të procesit, pasi të dyja palët (si mbrojtja ashtu edhe prokuroria) gëzojnë të drejtën e apelimit brenda një afati prej 30 ditësh. Megjithatë, ajo që do të ndodhë nesër në Hagë do të vulosë narrativën e njërës prej luftërave më të dhimbshme dhe më të rëndësishme për ekzistencën e popullit të Kosovës.