(AP) — Rritja e çmimeve të karburantit, pakënaqësia me gjendjen e shkollave, rënia e shërbimeve publike dhe kriza e strehimit kanë krijuar një mot të stuhishëm për një vjeshtë protestash në Evropë.
Turma njerëzish kanë dalë në rrugë për javë të tëra në qytetet kryesore, duke rezultuar në arrestime, plaçkitje, lëndime dhe dhunë në të gjithë Francën, Italinë dhe Shqipërinë. Në Spanjë dhe Portugali, janë ngritur kampe me tenda në protesta kundër qirave dhe kostove të paarritshme të strehimit.
Të rinjtë evropianë po përjetojnë “një ndjenjë të fortë pasigurie dhe mungese kontrolli”, tha María Silvestre, profesoreshë e sociologjisë në Universitetin e Deustos në Spanjë. “Dhe kur situata specifike bashkohen, ndizet papritur një shkëndijë që është e aftë ta kanalizojë atë pakënaqësi dhe t’i nxjerrë njerëzit në rrugë.”
Qytetet janë shndërruar në fusha beteje ndërsa ekonomitë kryesore të BE-së, përfshirë Francën, Italinë dhe Spanjën, i afrohen zgjedhjeve vendimtare, ndërsa partitë e ekstremit të djathtë kanë arritur fitore elektorale në Gjermani dhe mund ta bëjnë këtë edhe diku tjetër. Kjo vjen gjithashtu në një kohë kur Evropa përballet me një moment kritik në mbështetjen e saj për Ukrainën, me Presidentin Donald Trump që i bën propozime Presidentit Vladimir Putin, edhe pse Rusia fajësohet për sulme hibride gjithnjë e më të shpeshta në vendet e NATO-s.
Politikanët e krahut të djathtë e kanë shfrytëzuar kaosin. Ndërsa protestat në Francë duken të gjera, Trump i portretizoi emigrantët si përgjegjës për shkatërrimin , duke shkruar në platformën e tij Truth Social: “Emigrantët e kanë pushtuar Francën. Ata duhet t’i MBYLLIN KUFIJTË, SHPEJT!” të hënën.
Shumë nga protestat janë nxitur nga të rinj të frustruar. Elementë të tjerë, përfshirë agjitatorë të veshur me të zeza dhe të maskuar, kanë nxitur dhunën, por autoritetet dhe policia franceze nuk i kanë fajësuar emigrantët.
Ja një vështrim se çfarë po shkakton trazira:
Studentët thonë se burimet arsimore po pakësohen
Në Francë, e cila ka një traditë shekullore të protestave popullore, nxënësit e shkollave të mesme kanë organizuar bllokada dhe demonstrata për më shumë se tre javë, duke kërkuar më shumë burime për shkollat që i quajnë të pakta në personel dhe të rrënuara, veçanërisht në lagjet me të ardhura të ulëta.
Protestat më pas u zgjeruan ndërsa sindikata e punës CGT e Francës dhe aktivistë të tjerë iu bashkuan, ndërsa studentët ndaluan për një pushim vjeshte. Lëvizja tani përfshin kërkesa për rritjen e kostove të jetesës dhe shërbimeve publike.
Pavarësisht se qindra mijëra njerëz marshuan në mënyrë paqësore, trazirat e fundjavës çuan në 2,400 arrestime dhe trazira serioze në pjesë të Francës, duke përfshirë plaçkitje në Paris, Marsejë, Lion dhe Bordeaux. Në Limoges, flakët përfshiu Bashkinë e shekullit të 19-të dhe pothuajse shkatërruan ndërtesën. Disa shkolla u vunë në flakë. Ndërsa studentët dhe protestuesit hodhën bomba zjarri dhe forcat e rendit u përgjigjën me gaz lotsjellës , qindra të tjerë janë plagosur.
Presidenti francez Emmanuel Macron dënoi dhunën e së shtunës , duke akuzuar aktivistët e ekstremit të majtë se po përpiqen të nxisin kaos duke sulmuar ndërtesat dhe policinë.
“Ata që plaçkitën do të duhet të paguajnë për dëmin dhe ata që kërkuan të rrëzonin Republikën do të mbahen përgjegjës”, tha Macron të dielën në një fjalim të rrallë televiziv.
Në Spanjë, mësuesit e shkollave fillore dhe të mesme filluan një grevë të pacaktuar në Madrid javën e kaluar për të kërkuar paga dhe kushte pune më të mira. Mësuesit e pakënaqur organizuan greva të ngjashme edhe në vende të tjera të Spanjës këtë vit.
Strehimi i papërballueshëm po i pengon të rinjtë
Në Puerta del Sol qendrore të Madridit, tenda prej katrani kanë mbuluar sheshin për javë të tëra në shenjë proteste kundër rritjes së kostove të strehimit , të shkaktuara nga dëbimi i Maricarmen , një gruaje 87-vjeçare që më vonë vdiq ndërsa ishte e shtruar në spital. Kampe më të vogla proteste pasuan në qytete të tjera spanjolle.
Presioni publik e shtyu qeverinë socialiste në pushtet të miratonte masa për strehim të përballueshëm, por ato nuk gjetën mbështetje në Parlament, duke shkaktuar zgjedhje të parakohshme të shpallura nga kryeministri Pedro Sánchez për në nëntor. Një grevë e përgjithshme u thirr gjithashtu për në nëntor – e para në 14 vjet.
Protesta të ngjashme për strehimin kanë filluar në qytetet më të mëdha të Portugalisë, Lisbonë dhe Porto, si dhe në Barcelonë, një pikë qendrore e sfidave të mbi-turizmit dhe strehimit në Spanjë.
Paga minimale në Spanjë është 1,221 euro (1,370 dollarë), ndërsa qiraja mesatare mujore për një apartament 80 metra katrorë është rreth 1,130 euro (rreth 1,270 dollarë), sipas një analize nga gazeta e biznesit Expansión.
«Pjesa më e madhe e pagës sime shkon për qiranë. Shoqja ime e dhomës mezi ia del mbanë, njësoj si unë», tha Diana Manzanares, një kamariere 20-vjeçare në kampin e Madridit. «Ky është realiteti im dhe realiteti i shumicës prej nesh që jetojmë në këtë qytet».
Kosto jetese të papërballueshme ndërsa inflacioni rritet në Itali
“Italia in Piazza”, ose Italia në Rrugë, ka galvanizuar mijëra demonstrues, duke shprehur kërkesa për punësim më të mirë, kujdes shëndetësor, arsim dhe akses në strehim, si dhe paga më të larta. Inflacioni në Itali u rrit në 4.2% në shtator, duke tejkaluar 3.8% të eurozonës, sipas të dhënave qeveritare.
Marshimet paqësore u pasuan nga trazira të dhunshme në Torino dhe Bolonja, si dhe në kryeqytetin italian të financave dhe modës, Milano, ku protestues të maskuar u përleshën me policinë, plaçkitën dyqane dhe i vunë flakën pronave. Policia e Milanos tha se 271 persona u arrestuan – shumica prej tyre të mitur – dhe 14 oficerë sigurie u plagosën gjatë dy ditëve të trazirave.
Tani, një grup i sapoformuar që e quan veten “Lëvizja e 17 Tetorit” ka njoftuar atë që e përshkruan si një “mobilizim të përhershëm” për të demonstruar çdo të shtunë në orën 15:00 në qytete anembanë Italisë.
Studentët në Shqipëri i bashkohen protestave kundër korrupsionit
Protestat antiqeveritare kanë zgjatur për më shumë se një javë në kryeqytetin e Shqipërisë, Tiranë, me përplasjet që janë përshkallëzuar pasi studentët e shkollave të mesme dhe universiteteve iu bashkuan lëvizjes së gjerë antiqeveritare “Flamingo”, duke bërë thirrje që kryeministri socialist Edi Rama të japë dorëheqjen.
Rama i ka dënuar protestuesit si “të ideologjizuar dhe të radikalizuar” nga Antifa , një term gjithëpërfshirës për militantët e majtë ekstreme të organizuar lirshëm në Shtetet e Bashkuara, ku Presidenti Donald Trump e ka cilësuar lëvizjen si organizatë terroriste.
Dhënia fund e korrupsionit është një kërkesë kryesore e lëvizjes, e cila mori emrin nga habitati natyror i flamingove në një zonë ku qeveria e Ramës pranoi të lejonte një zhvillim të madh të turizmit luksoz të lidhur me Jared Kushner, dhëndrin e Trump. Ata gjithashtu duan mbrojtje për kujdesin shëndetësor, arsimin dhe pensionet publike, sipas faqes së tyre të internetit.
Në Serbi , studentët e universitetit që kanë udhëhequr protesta masive kundër korrupsionit për gati dy vjet po sfidojnë një përpjekje për t’u rikthyer në pushtet nga ish-lideri populist i vendit ballkanik, Aleksandar Vuçiç, në zgjedhjet parlamentare.
Ish-presidenti autoritar synon të emërohet kryeministër pas votimit të 25 tetorit. Partia e Listave të Studentëve, e mbështetur nga të rinjtë, besohet se po kandidon afër partisë së Vuçiçit, duke e bërë rezultatin të pasigurt dhe duke nxitur frikën për dhunë të mundshme./Associates Press
Leave a Reply