TVILIRIA CHICAGO

Halloween-i, i njohur edhe si Nata e Shtrigave, është një nga festat më të njohura në botë. Çdo vit, më 31 tetor, miliona njerëz vishen me kostume të frikshme, zbukurojnë shtëpitë me kunguj të gdhendur dhe fëmijët dalin nëpër lagje duke kërkuar ëmbëlsira me shprehjen e famshme “Trick or Treat”.

Por kjo festë nuk ka lindur në Amerikë, siç mund të mendojnë shumë njerëz. Rrënjët e saj shkojnë mijëra vite pas në historinë e popujve të Evropës.

1. Samhain – Festa e lashtë e keltëve

Rreth 2,000–3,000 vjet më parë, popujt keltë që jetonin në territoret e Irlandës, Skocisë, Britanisë dhe pjesëve të Evropës Perëndimore festonin një ngjarje të quajtur Samhain.

Kjo festë shënonte përfundimin e korrjeve, mbarimin e verës dhe fillimin e dimrit. Për keltët, 31 tetori ishte një natë e veçantë, kur besohej se kufiri mes botës së të gjallëve dhe asaj të të vdekurve bëhej më i hollë.

Sipas besimeve të tyre, shpirtrat e të vdekurve mund të riktheheshin në botën e njerëzve. Për këtë arsye ndiznin zjarre të mëdha, mbanin maska dhe vishnin kostume të pazakonta për të larguar shpirtrat e këqij.

Këto rite konsiderohen ndër pararendëset historike të Halloween-it të sotëm.

2. Ndikimi i krishterimit

Me përhapjen e krishterimit në Evropë, traditat e vjetra pagane filluan të ndërthureshin me festat fetare.

Në shekullin VIII, Kisha caktoi 1 nëntorin si Ditën e të Gjithë Shenjtorëve (All Saints’ Day).

Mbrëmja para kësaj dite u quajt All Hallows’ Eve, që me kalimin e kohës u shkurtua në Halloween.

Më 2 nëntor u përhap edhe Dita e të Vdekurve (All Souls’ Day), kushtuar kujtimit dhe lutjeve për shpirtrat e të ndjerëve.

Kështu, traditat e lashta dhe kalendari i krishterë u ndërthurën duke krijuar gradualisht festën që njohim sot.

3. Si lindi tradita e kungullit?

Një nga simbolet më të njohura të Halloween-it është kungulli me fytyrë të frikshme dhe një qiri të ndezur brenda.

Kjo traditë lidhet me një legjendë irlandeze për një personazh të quajtur Jack, i njohur si Stingy Jack. Sipas legjendës, ai kishte mashtruar djallin dhe pas vdekjes ishte dënuar të endet në errësirë me një prush të ndezur brenda një rrepe të gdhendur.

Në Irlandë dhe Skoci, njerëzit filluan të gdhendnin rrepa dhe patate për të krijuar fenerë të frikshëm.

Kur emigrantët irlandezë mbërritën në Amerikë, zbuluan se kungujt ishin më të mëdhenj dhe më të lehtë për t’u gdhendur. Kështu kungulli u bë simboli kryesor i Halloween-it.

4. Halloween mbërrin në Amerikë

Halloween-i u përhap gjerësisht në Shtetet e Bashkuara gjatë shekullit XIX, veçanërisht pas ardhjes së emigrantëve irlandezë dhe skocezë.

Ata sollën me vete traditat e tyre, kostumet, maskat dhe zakonet e festimit.

Në shekullin XX, festa mori një karakter gjithnjë e më familjar dhe shoqëror. Pas Luftës së Dytë Botërore, tradita e fëmijëve që shkonin shtëpi më shtëpi për të kërkuar ëmbëlsira u bë jashtëzakonisht popullore.

Kështu lindi forma moderne e njohur si Trick or Treat – një shprehje që mund të përkthehet: «Ëmbëlsirë ose shak

Sot Halloween festohet në SHBA, Kanada, Irlandë, Britani, Australi dhe në shumë vende të tjera të botës.

Në Amerikë është kthyer në një industri të madhe ekonomike, me kostume, dekorime, ëmbëlsira, festa dhe aktivitete turistike.

Qytetet zbukurohen me kunguj, fantazma, skelete dhe figura të ndryshme fantastike. Fëmijët dhe të rriturit marrin pjesë në festa, ndërsa shumë familje i kthejnë shtëpitë e tyre në skena të vërteta Halloween-i.